Waarom je bloedsuikerspiegel kan stijgen als je ziek bent

Een ziekte kan je bloedsuikerwaarden beïnvloeden, zelfs als je minder eet. Door je waarden bij te houden krijg je wel informatie, maar het is geen vervanging voor je plan voor als je ziek bent of voor het advies van je zorgteam.

Als je je niet lekker voelt:

Houd je aan het afgesproken plan voor ziektedagen en neem contact op met je zorgteam als je aanhoudend hoge waarden hebt of als je klachten verergeren. Zoek direct medische hulp bij ademhalingsmoeilijkheden, ketonen of als je geen vocht binnen kunt houden.

Type 2 diabetes en ziek

Ben je benieuwd naar je eigen glucosecurve? Bekijk dan onze aanbevolen startersset →


En waarom dit zo vaak gebeurt bij mensen met type 2 diabetes

Veel mensen met type 2 diabetes herkennen deze situatie onmiddellijk, zelfs zonder dat ze een continue glucosemonitor gebruiken. Je bent ziek, je eet minder dan normaal en toch gedragen je glucosewaarden zich niet zoals je verwacht. Misschien controleer je het af en toe met een vingerprik en zie je ineens hogere getallen dan normaal. Of je voelt je futloos, dorstig of onrustig, ondanks het feit dat je eigenlijk niets "fouts" hebt gedaan.

Het voelt onverklaarbaar. En voor veel mensen blijft dat zo, simpelweg omdat niemand ooit duidelijk uitlegt waarom dit gebeurt.

In werkelijkheid is dit een heel vaak voorkomend patroon bij type 2 diabetes. En dat heeft heel weinig te maken met wilskracht of je keuzes qua voeding. Het heeft alles te maken met hoe je lichaam reageert op ziekte.

Ziek zijn brengt je lichaam in een andere modus

Ziekte door een hoge bloedsuikerspiegel

Wanneer je ziek bent, schakelt je lichaam over naar de overlevingsstand. Of het nu gaat om een zware verkoudheid, griep of een andere infectie, je immuunsysteem werkt hard om je te beschermen en de balans te herstellen. Dat proces kost energie en je lichaam wil ervoor zorgen dat daarvan voldoende beschikbaar is.

Om dat voor elkaar te krijgen, worden stresshormonen zoals cortisol en adrenaline vrijgemaakt. Deze hormonen geven je lever het signaal om extra glucose af te geven aan de bloedbaan. Tegelijkertijd zorgen ze ervoor dat je lichaam tijdelijk minder gevoelig wordt voor insuline.

Voor mensen met type 2 diabetes, bij wie er al sprake is van insulinerresistentie, wordt dit effect een stuk duidelijker merkbaar. De glucose die vrijkomt blijft langer in het bloed aanwezig, wat leidt tot hogere waarden die koppig kunnen aanvoelen en moeilijk naar beneden te krijgen zijn, zelfs wanneer je erg weinig eet.

Waarom minder eten je glucose niet altijd verlaagt

Dit is vaak het meest verwarrende deel. Veel mensen gaan ervan uit dat minder eten automatisch moet leiden tot lagere glucosewaarden. Tijdens ziekte werkt het lichaam echter anders.

Je lichaam kan zelf glucose aanmaken, los van je voedselinname. Dit gebeurt voornamelijk in de lever en wordt actiever wanneer je ziek bent. Met andere woorden: je lichaam is op dat moment niet afhankelijk van wat je eet voor energie. Het steunt op wat het intern produceert om het herstel te ondersteunen.

Daarom kunnen glucosewaarden "vast" lijken te zitten. Misschien eet je licht, sla je maaltijden over of heb je amper eetlust, en toch blijven je metingen hoger dan normaal. Dat voelt misschien onterecht, maar het weerspiegelt dat je lichaam prioriteit geeft aan herstel boven nette getallen.

Zelfs een verkoudheid kan al genoeg zijn

Je hoeft niet ernstig ziek te zijn om dit effect te merken. Een flinke verkoudheid of griep kan al genoeg zijn om de glucosebalans te verstoren. Slechte slaap, verminderde fysieke activiteit en een geactiveerd immuunsysteem gaan vaak hand in hand, wat de perfecte omstandigheden creëert voor stijgende glucosewaarden.

Bij type 2 diabetes, waar het systeem al minder flexibel is, zijn deze veranderingen doorgaans sneller te zien. Soms merk je het in je metingen, soms vooral aan hoe je je voelt.

Waarom het zonder CGM vaak zo onduidelijk aanvoelt

Zonder continue monitoring zie je doorgaans alleen losstaande momenten. Een hogere waarde die geen verband lijkt te houden met voeding. Geen duidelijke verklaring voor waarom het niet meer daalt.

Dat gebrek aan context kan frustrerend zijn. Je ziet het resultaat, maar niet het patroon erachter. Het kan aanvoelen alsof je lichaam willekeurig reageert, terwijl er in feite een heel logisch proces gaande is.

Je glucose nauwkeuriger volgen tijdens ziekte kan helderheid verschaffen. Niet om elk detail te controleren, maar om te begrijpen wat er gebeurt. Met een CGM kun je zien dat glucosewaarden langer verhoogd blijven, langzamer dalen en soms stijgen onafhankelijk van maaltijden. Dat inzicht alleen al brengt vaak geruststelling.

Wat je kunt doen als je ziek bent met type 2 diabetes

Tijdens ziekte is het doel geen perfecte glucosebeheersing. Het doel is herstel, perspectief en het vermijden van onnodige stress. Je glucose vaker monitoren met een CGM helpt je te begrijpen hoe ziekte specifiek jouw lichaam beïnvloedt. Zo kun je je verwachtingen aanpassen en voorkom je dat je overreageert op tijdelijke veranderingen.

Goed gehydrateerd blijven is extra belangrijk.

Hoewel voldoende drinken belangrijk is voor iedereen die ziek is, is het voor mensen met diabetes type 2 nóg belangrijker. Hogere glucosewaarden zorgen ervoor dat je lichaam meer vocht verliest via de urine. Tegelijkertijd neemt bij ziekte het dorstgevoel vaak af, zeker bij koorts, misselijkheid of als je simpelweg geen trek hebt om te drinken.

Dit kan een vicieuze cirkel veroorzaken. Uitdroging kan glucosewaarden verder laten stijgen, terwijl hogere glucose juist weer leidt tot extra vochtverlies. Daarom is voldoende drinken tijdens ziekte voor mensen met diabetes geen algemeen gezondheidsadvies, maar een directe manier om te voorkomen dat glucose onnodig verder oploopt.

Je hoeft geen grote hoeveelheden in één keer te drinken. Kleine, regelmatige slokjes verspreid over de dag zijn vaak al voldoende om je lichaam te ondersteunen en extra belasting te voorkomen.

Het is ook belangrijk om te accepteren dat je lichaam tijdens ziekte anders reageert dan op een gewone dag. Wat normaal goed werkt, kan tijdelijk een ander effect hebben. In de meeste gevallen keert de balans vanzelf weer terug naarmate je herstelt.

Wanneer je extra voorzichtig moet zijn

Blijven glucosewaarden gedurende langere tijd hoog, of voel je je duidelijk zieker dan je zou verwachten, dan is het verstandig om contact op te nemen met je arts of behandelaar. Dit is extra belangrijk bij klachten zoals aanhoudend braken, extreme vermoeidheid of tekenen van uitdroging.

Deze informatie is bedoeld om inzicht te geven, niet om medisch advies te vervangen. Bij twijfel is het altijd verstandig om even contact op te nemen.

Waarom het zo'n verschil maakt om dit te begrijpen

Wat veel mensen ervaren, is dat meer inzicht zorgt voor minder angst. Zodra je weet dat een hoger glucosegehalte tijdens ziekte wordt veroorzaakt door stresshormonen en een verhoogde glucoseproductie door de lever, voelt het niet langer als een persoonlijke mislukking. Er valt niets te bevechten of te verzwakken. Er is simpelweg iets om te observeren.

Dat is precies waar continue glucosemeting zijn waarde laat zien. Niet omdat het leven perfect hoeft te zijn, maar omdat het je laat zien wat je lichaam doet in echte situaties. Zelfs op dagen dat je alles goed doet en je lichaam zich simpelweg richt op herstel.

Als je merkt dat je glucosewaarden hoger zijn en schijnbaar onverklaarbaar terwijl je ziek bent, werkt je lichaam niet tegen je. Het doet precies wat het moet doen om je te helpen herstellen.


Marnix de Haan
Healthcare Blogger & Diabetes Expert

Meer lezen

Algemene informatie, geen persoonlijk medisch advies. Gebruik de meetwaarden in combinatie met je zorgplan en de productinstructies. Bespreek wijzigingen in je behandeling met je zorgverlener.

Leer je eigen suikerwaardenpatroon kennen.

Onze aanbevolen eerste keuze: twee GlucoSensor Q -sensoren voor tot wel vier weken aan inzichten. Eenmalige aankoop, geen abonnement.
← Terug naar het dagboek